1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi)


sayfa1/4
k.ogren-sen.com > Doğru > Evraklar
  1   2   3   4
Ek III İlave 1
ÖLÇME VE NUMUNE ALMA İŞLEMLERİ
1 Ölçme ve numune alma işlemleri (NRSC deneyi)

Deney için sunulan motordan yayılan gaz halindeki ve parçacık bileşenler, Ek VI’da belirtilen yöntemlerle ölçülmelidir. Ek VI’daki yöntemler, gaz halindeki emisyonlar için tavsiye edilen analitik sistemleri (Madde 1.1) ve tavsiye edilen parçacık seyreltme ve numune alma sistemlerini açıklamaktadır (Madde 1.2).
1.1 Dinamometre özelliği

Ek III, Madde 3.7.1’de açıklanan deney çevrimini yapacak yeterli özelliklere sahip bir motor dinamometresi kullanılmalıdır. Tork ve devir ölçmesi için cihazlar, verilen sınırlar içinde gücün ölçülmesini sağlamalıdır. İlave hesaplamalar gerekli olabilir. Ölçme donanımının doğruluğu, Madde 1.3’te verilen sayıların azami toleransları aşmayacak şekilde olmalıdır.
1.2 Egzoz gazı akışı

Egzoz gazı akışı, Madde 1.2.1 ila Madde 1.2.4’te belirtilen yöntemlerden biri ile tespit edilmelidir.
1.2.1 Doğrudan ölçme yöntemi

Egzoz akışının doğrudan ölçülmesi, akış nozulu veya eş değer ölçme sistemleri ile yapılır (ayrıntı için ISO 5167:2000’e bakılmalıdır).
Not - Doğrudan gaz akış ölçmesi zor bir iştir. Emisyon değeri hatalarını etkileyecek olan ölçme hatalarından kaçınmak için tedbirler alınmalıdır.
1.2.2 Hava ve yakıt ölçme yöntemi

Hava akışı ve yakıt akışının ölçülmesi.
Madde 1.3’te belirtilen doğruluğa sahip hava akış ölçerler ve yakıt akış ölçerler kullanılmalıdır. Egzoz gazı akışının hesaplanması aşağıdaki gibidir:
GEXHW = GAIRW + GFUEL (ıslak egzoz kütlesi için)
1.2.3 Karbon denge yöntemi

Karbon denge yöntemi kullanılarak yakıt tüketimi ve egzoz gazı derişimlerinden egzoz kütlesinin hesaplanması (Ek III, İlave 3).
1.2.4 İzleyici gaz ölçme yöntemi

Bu yöntem, egzoz içindeki izleyici gazın derişiminin ölçülmesini kapsar. Soy (inert) gazın (örneğin, saf helyum) bilinen miktarı izleyici olarak egzoz gaz akışı içine püskürtülür. Bu gaz egzoz gazı ile karıştırılır ve seyreltilir, ancak egzoz borusunda reaksiyona girmemelidir. Sonra gazın derişimi egzoz gazı numunesi içinde ölçülmelidir.
İzleyici gazın tam karışımını elde etmek için egzoz gazı numune alma sondası, izleyici gazın püskürtme noktasının akış yönünde en az 1 m veya egzoz borusu çapının 30 kat uzaklıkta (hangisi daha büyükse) yerleştirilmelidir. İzleyici gaz motordan gaz çıkış yönünde püskürtüldüğünde, tam karıştırma izleyici gaz derişimini referans derişim ile karşılaştırmak suretiyle doğrulanıyorsa, numune alma sondası püskürtme noktasına daha yakın yerleştirilebilir.
İzleyici gaz debisi, karıştırmadan sonra motor rölanti devrinde izleyici gaz derişimi izleyici gaz analizörünün tam ölçeğinden daha düşük olacak şekilde ayarlanmalıdır.
Egzoz gaz akışının hesaplanması aşağıdaki gibidir:

Burada;

GEXHW i : Anlık egzoz kütle akışı( kg/s),

GT : İzleyici gaz akışı (cm3/min),

concmix : Karıştırmadan sonra izleyici gazın anlık derişimi (ppm),

ρEXH : Egzoz gazının yoğunluğu (kg/m3),

conca : Giriş havasındaki izleyici gazın ortam derişimidir (ppm).

İzleyici gazın ortam derişimi (conca), deney çalışmasından önce ve sonra hemen ölçülen ortam derişiminin ortalaması alınarak tespit edilebilir.
Ortam derişimi, azami egzoz akışında karıştırmadan sonra izleyici gazın derişiminin % 1’inden az olduğunda, ortam derişimi ihmal edilebilir.
Toplam sistem, egzoz gazı akışı için doğruluk özelliklerini karşılamalı ve İlave 2, Madde 1.11.2’ye göre kalibre edilmelidir.
1.2.5 Hava akışı ve hava/yakıt oranı ölçme yöntemi

Bu yöntem, hava akışından ve hava/yakıt oranından egzoz kütlesinin hesaplanmasını kapsar. Anlık egzoz gazı kütle akışının hesaplanması aşağıdaki gibidir:

A/Fst = 14,5
ile


Burada;

A/Fst : Stokiyometrik hava/yakıt oranı (kg/kg),

λ : Bağıl hava/yakıt oranı,

concCO2 : Kuru CO2 derişimi (%),

concCO : Kuru CO derişimi (ppm),

concHC : HC derişimidir (ppm).
Not - Hesaplama, 1,8’e eşit H/C oranlı dizel yakıta atıfta bulunur.
Hava akış ölçer, Çizelge 3’ün doğruluk özelliklerini karşılamalı, kullanılan CO2 analizörü Madde 1.4.1’in özelliklerini karşılamalı ve toplam sistem, egzoz gazı akışı için doğruluk özelliklerini karşılamalıdır.
İsteğe bağlı olarak, zirkon tip algılayıcı gibi hava/yakıt oranı ölçme donanımı, Madde 1.4.1’in özelliklerine uygun olarak bağıl hava/yakıt oranının ölçülmesi için kullanılabilir.
1.2.6 Toplam seyreltik egzoz gazı akışı

Tam akış seyreltme sistemi kullanıldığında, seyreltik egzozun toplam akışı (GTOTW), PDP veya CFV veya SSV ile ölçülmelidir (Ek VI, Madde 1.2.1.2.). Doğruluk, Ek III, İlave 2, Madde 2.2’nin hükümlerine uygun olmalıdır.
1.3 Doğruluk

Bütün ölçme cihazlarının kalibrasyonu, ulusal ve uluslararası standardlara göre izlenebilir olmalı ve Çizelge 3’te listelenen şartlara uygun olmalıdır.

Çizelge 3 - Ölçme cihazlarının doğruluğu

No

Ölçme cihazı

Doğruluk

1

Motor devri

Okunan değerin ± % 2’si veya motorun azami devrinin ± % 1’i (hangi değer daha büyük ise)

2

Tork

Okunan değerin ± % 2’si veya motorun azami devrinin ± %1’i (hangi değer daha büyük ise)

3

Yakıt tüketimi

Motorun azami yakıt tüketim değerinin ± % 2’si

4

Hava tüketimi


Okunan değerin ± % 2’si veya motorun azami hava tüketim değerinin ± %1’i (hangisi daha büyükse)

5

Egzoz gazı akışı

Okunan değerin ± % 2,5’i veya motorun azami egzoz gazı akış değerinin ± %1,5’i (hangisi daha büyükse)

6

≤ 600 K sıcaklıklar

± 2 K mutlak

7

> 600 K sıcaklıklar

Okunan değerin ± % 1’i

8

Egzoz gazı basıncı

± 0,2 kPa mutlak


9

Giriş havası basıncı

± 0,05 kPa mutlak

10

Atmosfer basıncı

± 0,1 kPa mutlak

11

Diğer basınçlar

± 0,1 kPa mutlak

12

Mutlak nem

Okunan değerin ± % 5’i

13

Seyreltme hava akışı

Okunan değerin ± % 2’si

14

Seyreltilmiş egzoz gazı akışı

Okunan değerin ± %2’si


1.4 Gaz halindeki bileşenlerin tespiti
1.4.1 Genel analizör özellikleri

Analizörler, egzoz gazı bileşenlerinin derişimlerinı ölçmek için gereken doğrulukta ölçmek için uygun ölçme aralığına sahip olmalıdır (Madde 1.4.1.1). Analizörlerin, ölçülen derişimler tam ölçeğin % 15’i ile % 100’ü arasına düşecek şekilde çalıştırılması tavsiye edilir.
Tam ölçek değeri 155 ppm (veya ppm C) veya daha küçükse veya yeterli doğruluk ve tam ölçeğin % 15 altında çözünürlük sağlayan okuma sistemleri (bilgisayar, veri kaydedicileri) kullanılıyorsa, tam ölçeğin % 15 altındaki ölçmeler de kabul edilebilir. Bu durumda, Ek III, İlave 2, Madde 1.5.5.2’ye göre kalibrasyon eğrilerinin doğruluğunu sağlamak için, ilave kalibrasyonlar yapılmalıdır.
Donanımın elektromanyetik uyumluluğu (EMC) ilave hataları en aza indirecek bir seviyede olmalıdır.
1.4.1.1 Ölçme hatası

Analizör, anma kalibrasyon noktasından okumanın ± % 2’sinden veya tam ölçeğin ± % 3’ünden (hangisi daha büyükse) daha fazla sapmamalıdır.
Not - Bu yönetmeliğin amaçları bakımından doğruluk, kalibrasyon gazı (=gerçek değer) kullanılarak kalibrasyon anma değerlerinden analizör okumasının sapması olarak tarif edilir.
1.4.1.2 Tekrarlanabilirlik

Verilen bir kalibrasyon veya span gazında 10 kez tekrarlayan tepkilere karşılık gelen standard sapmanın 2,5 katı olarak tarif edilen tekrarlanabilirlik, 155 ppm’in (veya ppm C) üzerinde kullanılan her bir derişim aralığında tam ölçeğin ± % 1’inden veya 155 ppm’nin (veya ppm C) altında kullanılan her bir derişim aralığında ise tam ölçeğin ± % 2'sinden daha büyük olmamalıdır.
1.4.1.3 Gürültü

Analizörün her 10 saniyelik süre içinde, sıfır ve kalibrasyon veya span gazlarına tepe noktasından tepe noktasına tepkisi, kullanılan bütün aralıklarda tam ölçeğin % 2’sini aşmamalıdır.

1.4.1.4 Sıfır gazı sürüklenmesi (zero drift)

Sıfır gazı sürüklenmesi, bir saatlik zaman aralığı esnasında kullanılan en düşük aralıkta tam ölçeğin % 2’sinden az olmalıdır.
Sıfır tepkisi, gürültü dahil, 30 saniyelik zaman aralığında sıfır gaza ortalama tepki olarak tarif edilir.

1.4.1.5 Span gazı (deney gazı) sürüklenmesi

Span gazı sürüklenmesi, bir saatlik zaman aralığında kullanılan en düşük aralıkta tam ölçeğin % 2’sinden az olmalıdır. Span gazı, span gazı tepkisi ile sıfır gazı tepkisi arasındaki fark olarak tarif edilir. Span gazı tepkisi, gürültü dahil, 30 saniyelik zaman aralığında bir span gazına ortalama tepki olarak tarif edilir.
1.4.2 Gaz kurutma

Isteğe bağlı olarak kullanılan gaz kurutma cihazı, ölçülen gazların derişimi üzerinde çok küçük etkiye sahip olmalıdır. Kimyasal kurutucular numuneden suyun uzaklaştırılmasında kabul edilir bir yöntem değildir.
1.4.3 Analizörler

Kullanılacak ölçme prensipleri, Madde 1.4.3.1 ila Madde 1.4.3.5’te tarif edilmektedir. Ölçme sistemlerinin ayrıntılı bir tarifi Ek VI’da verilmektedir.
Ölçülecek gazlar aşağıdaki cihazlarla analiz edilmelidir. Doğrusal olmayan analizörler için, doğrusallaştırma devrelerinin kullanımına müsaade edilir.
1.4.3.1 Karbon monoksit (CO) analizi

Karbon monoksit analizörü, kızıl ötesi ışığı dağıtmayan (NDIR) emmeli (absorbsiyon) tipte olmalıdır.
1.4.3.2 Karbon dioksit (CO2) analizi

Karbon dioksit analizörü, kızıl ötesi ışığı dağıtmayan (NDIR) emmeli tipte olmalıdır.



1.4.3.3 Hidrokarbon (HC) analizi

Hidrokarbon analizörü, gaz sıcaklığını 463 K (190 °C) ± 10 K'de tutabilmek için detektörü, vanaları, boru bağlantıları vb. ısıtılan, Isıtmalı Alev İyonlaştırıcı Detektör (HFID) tipinde olmalıdır.
1.4.3.4 Azot oksitlerin (NOx) analizi

Azot oksitler analizörü, kuru esasa göre ölçülmüş ise, NO2/NO konvertörlü Kimyasal Aydınlatma Detektörü (CLD) veya Isıtılmış Kimyasal Aydınlatma Detektörü (HCLD) tipinde olmalıdır. Islak esasa göre ölçülürse, su giderme kontrolünün (Ek III, İlave 2, Madde 1.9.2.2) yeterli olması kaydıyla, 328 K (55 oC) üzerinde tutulan konvertörlü HCLD kullanılmalıdır.

CLD ve HCLD’nin her ikisi için numune alma yolu, kuru ölçme için konvertöre kadar, ıslak ölçme için analizöre kadar 328 K ila 473 K (55 °C ila 200 °C) cidar sıcaklığında tutulmalıdır.
1.4.4 Hava/yakıt oranının ölçülmesi

Egzoz gaz akışını Madde 1.2.5’te belirtildiği şekilde belirlemek için kullanılan hava/yakıt oranını ölçme donanımı, geniş aralıkta hava/yakıt oranlı algılayıcısı veya zirkon tipte lambda algılayıcısı olmalıdır.
Algılayıcı, su yoğuşmasına imkan vermeyecek şekilde egzoz gazı sıcaklığının yeterince yüksek olduğu bir yerde egzoz borusuna doğrudan monte edilmelidir.
Elektronik cihazlarla birleştirilmiş algılayıcının doğruluğu aşağıdaki aralıklarda olmalıdır:

Okumanın ± % 3’ü, λ < 2

Okumanın ± % 5’i, 2 ≤ λ < 5

Okumanın ± % 10’u, 5 ≤ λ

Algılayıcı, yukarıda belirtilen doğruluğu yerine getirmek için cihaz imalatçısı tarafından belirtildiği şekilde kalibre edilmelidir.
1.4.5 Gaz halindeki emisyonlardan numune alınması

Gaz halindeki emisyonlardan numune alma sondaları, egzoz gazı sistemi çıkışının ters akış yönünde en az 0,5 m veya egzoz boru çapının üç katı (hangisi daha büyük olursa) olacak şekilde, uygulanabildiği kadar ve sonda üzerindeki gaz sıcaklığını en az 343 K (70 oC) olmasını temin edecek şekilde yeterince motora yakın bir mesafede olmalıdır.
Dallanmış manifold gruplarına sahip çok silindirli bir motorda, numunenin bütün silindirlerden gelen ortalama egzoz emisyonlarını temsil etmesini temin etmek için sonda girişi mümkün olduğunca çıkış tarafına doğru yeterince uzağa yerleştirilmelidir. ‘V’-motor yapısında olduğu gibi, ayrı manifold gruplarına sahip olan çok silindirli motorlarda münferit olarak her bir gruptan bir numune alınmasına müsaade edilir. Yukarıdaki yöntemlerle ilişkilendirmek için gösterilmiş olan diğer yöntemler kullanılabilir. Egzoz emisyonları hesabında motorun toplam egzoz kütle akışı kullanılmalıdır.


Egzoz gazının bileşimi herhangi bir egzoz iyileştirme sistemi ile etkileniyorsa, egzoz numunesi Faz I deneylerinde bu cihazın ters akış yönünde, Faz II deneylerinde bu cihazın akış yönünde alınmalıdır. Parçacıkların tespiti için bir tam akış seyreltme sistemi kullanıldığında, gaz halindeki emisyonlar seyreltilmiş egzoz gazında da tespit edilebilir. Numune alma sondaları, seyreltme kanalındaki (Ek VI Madde 1.2.1.2, DT ve Madde 1.2.2, PSP) parçacık numune alma sondasına yakın olmalıdır. CO ve CO2 isteğe bağlı olarak, torbaya numune almak suretiyle ve müteakiben numune alma torbasında derişimi ölçülmesi ile tespit edilebilir.
1.5 Parçacıkların tespit edilmesi

Parçacıklarin tespit edilmesi bir seyreltme sistemini gerektirir. Seyreltme, kısmi akış seyreltme sistemiyle veya tam akış ikili seyreltme sistemiyle birlikte bulunabilir. Seyreltme sisteminin akış kapasitesi, seyreltme ve numune alma sistemleri içindeki su yoğuşmasını tamamen ortadan kaldıracak şekilde yeteri kadar geniş olmalı ve seyreltilmiş egzoz gazı sıcaklığını, filtre tutucuların hemen ters akış yönünde 315 K (42 °C) ila 325 K (52 oC) arasında muhafaza etmelidir. Hava nemi yüksek ise, seyreltme sistemine girmeden önce seyreltme havası neminin giderilmesine müsaade edilir. Ortam sıcaklığı 293 K’nin (20 °C) altında ise, 303 K (30 °C) sıcaklık sınırının üzerindeki seyreltme havası ön ısıtması tavsiye edilir. Bununla birlikte, seyreltilmiş hava sıcaklığı, egzozun seyreltme kanalına girişinden önce 325 K’ni (52 °C) aşmamalıdır.
  1   2   3   4

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconEk IV ilave 1 1- Ölçme ve numune alma işlemleri

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconSu ve atik su numune alma eğİTİMİne katilarak sertiFİka alan ve numune...

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconSu ve atik su numune alma eğİTİMİne katilarak sertiFİka alan ve numune...

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconSu ve atik su numune alma eğİTİMİne katilarak sertiFİka alan ve numune...

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) icon8 1 sivi mallardan numune alma

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconYemlerin resmi kontrolü İÇİn numune alma ve analiz metotlari hakkinda yönetmelik taslağI

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconNumune şartlari numune Kabul Şartları

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconGümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) (Seri No: 100)’nde Değişiklik...

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconEk III tip I deneyi

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconFaradayın elektroliz deneyi


Kimya




© 2000-2018
kişileri
k.ogren-sen.com