1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi)


sayfa3/4
k.ogren-sen.com > Doğru > Evraklar
1   2   3   4

Not - Hesaplama, 1,8’e eşit H/C oranlı dizel yakıta atıfta bulunur.
Hava akış ölçer, Çizelge 3’ün doğruluk özelliklerini karşılamalı, kullanılan CO2 analizörü Madde 2.3.1’in özelliklerini karşılamalı ve toplam sistem, egzoz gazı akışı için doğruluk özelliklerini karşılamalıdır.
İsteğe bağlı olarak, zirkon tip algılayıcı gibi hava/yakıt oranı ölçme donanımı, Madde 2.3.4’ün özelliklerine uygun olarak aşırı hava/yakıt oranının ölçülmesi için kullanılabilir.
2.2.4 Seyreltilmiş egzoz gazı akışı

Seyreltilmiş egzoz gazındaki emisyonların hesaplanması için seyreltilmiş egzoz gazı kütle debisinin bilinmesi gereklidir. Çevrim boyunca toplam seyreltilmiş egzoz gazı akışı (kg/deney) çevrim boyunca ölçme değerlerinden ve akış ölçme cihazının karşılık gelen kalibrasyon bilgilerinden (PDP için V0, CFV için KV, SSV için Cd) hesaplanmalıdır. İlave 3, Madde 2.2.1’de belirtilen karşılık gelen yöntemler uygulanmalıdır. Parçacıkların ve gaz halindeki kirleticilerin toplam numune kütlesi, toplam CVS akışının % 0,5’ini aşarsa, CVS akışı düzeltilmeli veya parçacık numune akışı akış ölçme cihazından önce CVS’ye geri döndürülmelidir.
2.3 Gaz halindeki bileşenlerin tespiti
2.3.1 Genel analizör özellikleri

Analizörler, egzoz gazı bileşenlerinin derişimlerini ölçmek için gereken doğrulukta uygun ölçme aralığına sahip olmalıdır (Madde 1.4.1.1). Analizörler, ölçülen derişimlerin tam ölçeğin % 15’i ile % 100’ü arasına düşecek şekilde çalıştırılması tavsiye edilir.
Tam ölçek değeri 155 ppm (veya ppm C) veya daha küçükse veya yeterli doğruluk ve tam ölçeğin % 15 altında çözünürlük sağlayan okuma sistemleri (bilgisayar, veri kaydedicileri) kullanılıyorsa, tam ölçeğin % 15 altındaki ölçmeler de kabul edilebilir. Bu durumda, Ek III, İlave 2, Madde 1.5.5.2’ye göre kalibrasyon eğrilerinin doğruluğunu sağlamak için ilave kalibrasyonlar yapılmalıdır.
Donanımın elektromanyetik uyumluluğu (EMC) ilave hataları en aza indirecek bir seviyede olmalıdır.
2.3.1.1 Ölçme hatası

Analizör, anma kalibrasyon noktasından okumanın ± % 2’sinden veya tam ölçeğin ± % 3’ünden (hangisi daha büyükse) daha fazla sapmamalıdır.
Not - Bu yönetmeliğin amaçları bakımından doğruluk, kalibrasyon gazı (=gerçek değer) kullanılarak kalibrasyon anma değerlerinden analizör okumasının sapması olarak tarif edilir.
2.3.1.2 Tekrarlanabilirlik

Verilen bir kalibrasyon veya span gazına 10 kez tekrarlanan tepkilere karşılık gelen standard sapmanın 2,5 katı olarak tarif edilen tekrarlanabilirlik,155 ppm’in (veya ppm C) üzerinde kullanılan her bir derişim aralığında tam ölçeğin ± % 1’inden veya 155 ppm’nin (veya ppm C) altında her bir derişim aralığında tam ölçeğin ± % 2'sinden daha büyük olmamalıdır.
2.3.1.3 Gürültü

Analizörün her 10 saniyelik süre içinde, sıfır ve kalibrasyon veya span gazlarına tepeden tepeye tepkisi, kullanılan bütün aralıklarda tam ölçeğin % 2’sini aşmamalıdır.
2.3.1.4 Sıfır gazı sürüklenmesi (zero drift)

Sıfır gazı sürüklenmesi, bir saatlik zaman aralığı esnasında kullanılan en düşük aralıkta tam ölçeğin % 2’sinden az olmalıdır.
Sıfır tepkisi, gürültü dahil, 30 saniyelik zaman aralığında sıfır gaza ortalama tepki olarak tarif edilir.
2.3.1.5 Span gazı (deney gazı) sürüklenmesi

Span gazı sürüklenmesi, bir saatlik zaman aralığında kullanılan en düşük aralıkta tam ölçeğin % 2’sinden az olmalıdır. Span gazı, span gazı tepkisi ile sıfır gazı tepkisi arasındaki fark olarak tarif edilir. Span gazı tepkisi, gürültü dahil, 30 saniyelik zaman aralığında bir span gazına ortalama tepki olarak tarif edilir.
2.3.1.6 Yükselme süresi

Çiğ egzoz gazı analizinde ölçme sistemine yerleştirilen analizörün yükselme süresi, 2,5 s’yi aşmamalıdır.
Not - Sadece tek başına analizörün tepki süresinin değerlendirilmesi, geçici deney için toplam sistemin kararlılığını net olarak tanımlamayacaktır. Sistemin başından sonuna kadar hacimler, özellikle ölü hacimler sadece sondandan analizöre taşıma süresini etkilemeyecek, aynı zamanda yükselme süresini de etkileyecektir. Keza, analizör içindeki taşıma süreleri, NOx analizörleri içindeki konvertör veya su tutucular gibi analizör tepki süresi olarak da tarif edilir. Toplam sistemin tepki süresinin tespit edilmesi, İlave 2, Madde 1.11.1’de açıklanmıştır.
2.3.2 Gaz kurutma

Aşağıda belirtildiği gibi, NSRC deney çevrimi ile ilgili aynı özellikler uygulanır (Madde 1.4.2).
İsteğe bağlı olarak kullanılan gaz kurutma cihazı, ölçülen gazların derişimi üzerinde çok küçük etkiye sahip olmalıdır. Kimyasal kurutucular numuneden suyun uzaklaştırılmasında kabul edilir bir yöntem değildir.
2.3.3 Analizörler

Aşağıda belirtildiği gibi, NRSC deney çevrimi ile ilgili aynı özellikler uygulanır (Madde 1.4.3).
Ölçülecek gazlar aşağıdaki cihazlarla analiz edilmelidir. Doğrusal olmayan analizörler için, doğrusallaştırma devrelerinin kullanımına müsaade edilir.
2.3.3.1 Karbon monoksit (CO) analizi

Karbon monoksit analizörü, kızıl ötesi ışığı dağıtmayan (NDIR) emmeli tipte olmalıdır.
2.3.3.2 Karbon dioksit (CO2) analizi

Karbondioksit analizörü, kızıl ötesi ışığı dağıtmayan (NDIR) emmeli tipte olmalıdır.
2.3.3.3 Hidrokarbon (HC) analizi

Hidrokarbon analizörü, gaz sıcaklığını 463 K (190 °C) ± 10 K'de tutabilmek için detektörü, vanaları, boru bağlantıları vb. ısıtmalı olan, Isıtmalı Alev İyonlaştırıcı Detektör (HFID) tipinde olmalıdır.
2.3.3.4 Azot oksitlerin (NOx) analizi

Azot oksitler analizörü, kuru esasa göre ölçülmüş ise, NO2/NO konvertörlü Kimyasal Aydınlatma Detektörü (CLD) veya Isıtılmış Kimyasal Aydınlatma Detektörü (HCLD) tipinde olmalıdır. Islak esasa göre ölçülürse, su giderme kontrolünün (Ek III, İlave 2, Madde 1.9.2.2) sağlanması kaydıyla, 328 K (55 oC) üzerinde tutulan konvertörlü HCLD kullanılmalıdır.
CLD ve HCLD’nin her ikisi için numune alma yolu, kuru ölçme için konvertöre kadar, ıslak ölçme için analizöre kadar 328 K ila 473 K (55 °C ila 200 °C) cidar sıcaklığında tutulmalıdır.
2.3.4 Hava/yakıt oranının ölçülmesi

Egzoz gaz akışını Madde 2.2.3’te belirtildiği şekilde belirlemek için kullanılan hava/yakıt oranını ölçme donanımı, geniş aralıkta hava/yakıt oranlı algılayıcı veya Zirkon tipte lambda algılayıcısı olmalıdır.
Algılayıcı, su yoğunlaşmasını imkan vermeyecek şekilde egzoz gazı sıcaklığının yeterince yüksek olduğu egzoz borusuna doğrudan monte edilmelidir.
Elektronik cihazlarla birlikte algılayıcının doğruluğu aşağıdaki okumalar içinde olmalıdır:

Okumanın ± % 3’ü, λ < 2

Okumanın ± % 5’i, 2 ≤ λ < 5

Okumanın ± % 10’u, 5 ≤ λ
Algılayıcı, yukarıda belirtilen doğruluğu yerine getirmek için cihaz imalatçısı tarafından belirtildiği şekilde kalibre edilmelidir.
2.3.5 Gaz halindeki emisyonlardan numune alınması
2.3.5.1 Çig egzoz gazı

Çiğ egzoz gazındaki gaz halindeki emisyonların hesaplanmasında, aşağıda belirtildiği gibi NSRC deney çevrimi ile ilgili aynı özellikler uygulanır (Madde 1.4.4).
Gaz halindeki emisyonlarından numune alma sondaları, egzoz gazı sisteminin çıkışının akışa karşı yönde en az 0,5 m veya egzoz boru çapının üç katı (hangisi daha büyük olursa) olacak şekilde, uygulanabildiği kadar ve sonda üzerindeki gaz sıcaklığını en az 343 K (70 oC) olmasını temin edecek kadar motora yeterince yakın bir mesafede olmalıdır.

Çoklu manifold gruplarına sahip çok silindirli bir motorda, numunenin bütün silindirlerden gelen ortalama egzoz emisyonlarını temsil etmesini temin etmek için sonda girişi mümkün olduğunca akış yönünde yeterince uzağa yerleştirilmelidir. ‘V’-motor yapısında olduğu gibi, ayrı manifold gruplarına sahip olan çok silindirli motorlarda münferit olarak her bir gruptan bir numune alınmasına müsaade edilir. Yukarıdaki yöntemlerle ilişkilendirmek için gösterilmiş olan diğer yöntemler kullanılabilir. Egzoz emisyonları hesabında motorun toplam egzoz kütle akışı kullanılmalıdır.
Egzoz gazının bileşimi herhangi bir egzoz iyileştirme sistemi ile etkileniyorsa, egzoz numunesi Faz I deneylerinde bu cihazın ters akış yönünde, Faz II deneylerinde bu cihazın akış yönünde alınmalıdır.
2.3.5.2 Seyreltilmiş egzoz gazı akışı

Tam akış seyreltme sistemi kullanılırsa, aşağıdaki özellikler uygulanır.
Motor ile tam akış seyreltme sistemi arasındaki egzoz borusu, Ek VI’nın şartlarına uygun olmalıdır. Gaz emisyonları numune sondası/sondaları, seyreltme havası ve egzoz gazının çok iyi karıştığı noktada ve parçacık numune alma sondasına yakın olacak şekilde seyreltme kanalına yerleştirilmelidir.
Numune alma genellikle iki şekilde yapılabilir:

- Kirleticiler çevrim boyunca bir numune torbası içerisinde toplanır ve deneyin tamamlanmasından sonra ölçülür;

- Kirleticiler numunesi çevrim boyunca sürekli olarak alınır ve birleştirilir; bu yöntem HC ve NOx için zorunludur.
Ortam derişimleri numunesi seyreltme kanalının yukarı akış yönünde numune torbasına alınmalı ve İlave 3 Madde 2.2.3’e göre emisyon derişimlerinden çıkarılmalıdır.
2.4 Parçacıkların tespit edilmesi

Parçacıkların tespit edilmesi bir seyreltme sistemini gerektirir. Seyreltme, kısmi akış seyreltme sistemiyle veya tam akış ikili seyreltme sistemiyle birlikte bulunabilir. Seyreltme sisteminin akış kapasitesi, seyreltme ve numune alma sistemleri içindeki su yoğuşmasını tamamen ortadan kaldıracak şekilde yeteri kadar geniş olmalı ve seyreltilmiş egzoz gazı sıcaklığını, filtre tutucuların hemen yukarı akış yönünde 315 K (42 °C) ile 325 K (52 oC) arasında muhafaza etmelidir.
Hava nemi yüksek ise, seyreltme sistemine girmeden önce seyreltme havası neminin giderilmesine müsaade edilir. Ortam sıcaklığı 293 K (20 °C)’nin altında ise, 303 K (30 °C) sıcaklık sınırının üzerindeki seyreltme havası ön ısıtması tavsiye edilir. Bununla birlikte, seyreltilmiş hava sıcaklığı, seyreltme kanalının girişinden önce 325 K (52 °C)’yi aşmamalıdır.
Parçacık numune alma sondası, gaz halindeki emisyonlar sondasına yakın yerleştirilmeli ve yerleştirme Madde 2.3.5’e uygun olmalıdır.
Parçacıkların kütlesini tespit etmek için bir parçacık numune alma sistemi, parçacık numune alma filtreleri, mikrogram seviyesinde ölçme yapabilen terazi ve sıcaklık ve nem kontrollü tartım odası gereklidir.


Kısmi akış seyreltme sistemi özellikleri
Kısmi akış seyreltme sistemi, daha küçüğü hava ile seyreltilen ve ardışık olarak parçacık ölçmesi için kullanılan, egzoz buharını iki kısma ayıracak şekilde tasarımlanmalıdır. Bundan dolayı seyreltme oranının doğru olarak tespit edilmesi gereklidir. Farklı ayırma yöntemleri kullanılabilir; bundan dolayı, kullanılan ayırma tipi, numune alma donanımının önem derecesini ve kullanılacak işlemleri belirtir (Ek VI, Madde 1.2.1.1).
Kısmi akış seyreltme sisteminin kontrolü için hızlı bir sistem tepkisi gereklidir. Sistem için dönüşüm süresi, İlave 2, Madde 1.11.1’de belirtilen işlemle tespit edilmelidir.
Egzoz akış ölçmesinin birleştirilmiş dönüşüm süresi (önceki maddeye bakınız) ve kısmi akış sistemi 0,3 s’den küçükse, çevrim içi kontrol kullanılabilir. Dönüşüm süresi 0,3 s’yi aşarsa, ön kayıtlı deney çalışmasına dayanan ileri görüş (look ahead) kontrolü kullanılmalıdır. Bu durumda, yükselme süresi, ≤ 1 s ve birleşiminin gecikme süresi ≤ 10 s olmalıdır.
Toplam sistem tepkisi, egzoz kütle akışı ile orantılı, parçacıkların temsili numunesi GSE’yi temin edecek şekilde tasarımlanmalıdır. Orantılı olarak belirlemek için asgari 5 Hz bilgi edinim hızında GEXHW’e karşı GSE’nin regresyon analizi yapılmalı ve aşağıdaki kriterler sağlanmalıdır:
- GSE ile GEXHW arasındaki doğrusal regresyonun ilişkilendirme katsayısı r2, 0,95’ten küçük olmamalıdır.
- GEXHW üzerindeki GSE’nin tahmini standard hatası, GSE’nin azami % 5’ini aşmamalıdır.
- Regresyon doğrusunun GSE kesişmesi, GSE’nin azami ± % 2’sini aşmamalıdır
İsteğe bağlı olarak, bir ön deney çalışması yapılabilir ve ön deneyin egzoz kütle akış sinyali parçacık sistemine numune akışını kontrol etmek ("look-ahead kontrol") için kullanılabilir. Böyle bir işlem, parçacık sistemi dönüşüm süresi (t50,P) ve/veya egzoz sistemi akış sinyalinin dönüşüm süresi (t50,F) > 0,3 s ise, gereklidir. GSE’yi kontrol eden ön deneyin süre izlemesi (GEXHW,pre), t50,P + t50,F “look-ahead” süresi ile değiştirilirse, kısmi seyreltme sisteminin doğru bir kontrolü elde edilir.
GSE ile GEXHW arasındaki ilişkilendirmeyi oluşturmak için gerçek deney sırasında alınan bilgiler, GSE ile ilişkili (t50,P’dan zaman hizalamasına kadar katkı yok), t50,F ile süre olarak bir hizaya getirilmiş GEXHW ile kullanılmalıdır. Başka bir deyişle, GEXHW ile GSE arasındaki süre değişimi, İlave 2, Madde 2.6’da belirlendiği üzere bunların dönüşüm sürelerindeki farktır.
Numune akışının hassasiyeti (doğruluğu) GSE, doğrudan ölçülmeyip, diferansiyel akış ölçülmesi ile belirleniyorsa, kısmi akışlı seyreltme sistemleri için özel bir öneme sahiptir:
GSE = GTOTW – GDILW
Bu durumda, GTOTW ve GDILW için ± % 2’lik bir hassasiyet, GSE.’nin kabul edilebilir doğruluklarını garanti etmek için yeterli değildir. Gaz akışı, diferansiyel akış ölçmesiyle tespit ediliyorsa, azami fark hatası, seyreltme oranı 15’ten küçük olduğunda GSE’nin doğruluğu ± % 5 içinde kalacak şekilde olmalıdır. Bu, her bir aletin hatalarının kare kökünü almak suretiyle hesaplanabilir.
GSE’nin kabul edilebilir doğrulukları, aşağıdaki yöntemlerden birisi ile elde edilebilir:
(a) Seyreltme oranı 15’te ≤ % 5’lik GSE’nin doğruluğunu garanti eden GTOTW ve GDILW’nin mutlak doğrulukları ± % 0,2’dir. Bununla birlikte, daha büyük seyreltme oranlarında daha büyük hatalar meydana gelir.
(b) GSE için aynı doğruluklar (a)’daki gibi elde edilecek şekilde GTOTW ile ilişkili GDILW’nin kalibrasyonu yapılır. Böyle bir kalibrasyonun ayrıntıları için İlave 2, Madde 2.6’ya bakılmalıdır.
(c) GSE’nin doğruluğu, izleyici bir gazla örneğin CO2 ile tespit edildiği gibi seyreltme oranının doğruluğundan dolaylı olarak tespit edilir. Yine de GSE için (a) yöntemine eşdeğer doğruluklar gereklidir.
(d) GTOTW ile GDILW’nin mutlak doğruluğu tam ölçeğin ± % 2’si aralığında, GTOTW ile GDILW arasındaki farkın azami hatası % 0,2 aralığında ve doğrusallık hatası deney sırasında gözlemlenen en yüksek GTOTW’nin ± % 0,2’si aralığındadır.


2.4.1 Parçacık numune alma filtreleri
2.4.1.1 Filtre özelliği

Belgelendirme deneyleri için florokarbon kaplı cam elyaflı filtreler veya florokarbon esasına dayanan membran filtreler gereklidir. Özel uygulamalar için farklı filtre malzemeleri kullanılabilir. Bütün filtre tipleri, 35 cm/saniye ile 100 cm/saniye arasındaki gaz yüzey hızlarında en az % 99’luk verimlilikle 0,3 μm DOP’u biriktirmeye sahip olmalıdır. Laboratuvarlar arasında veya imalatçı ile onay kuruluşu arasında ilişkilendirme deneyleri yapılırken özdeş kalitede filtreler kullanılmalıdır.
2.4.1.2 Filtre ebadı

Parçacık filtreleri asgari 47 mm’lik çapa (37 mm süzme çapı) sahip olmalıdır. Daha geniş çaplı filtreler kabul edilebilir (Madde 2.4.1.5.).
2.4.1.3 Esas ve yedek filtreler

Seyreltilmiş egzoz numunesi deney sırası boyunca serilerde bulunan filtre çiftleri (bir esas ve bir yedek filtre) ile alınmalıdır. Yedek filtre, esas filtreden akış yününde 100 mm’den fazla uzaklıkta olmayacak şekilde yerleştirilmeli ve esas filtreye temas etmemelidir. Filtreler, ayrı olarak tartılabilir veya filtre çiftleri olarak süzme yüzü süzme yüzüne gelecek şekilde yerleştirilebilir.
1   2   3   4

Benzer:

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconEk IV ilave 1 1- Ölçme ve numune alma işlemleri

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconSu ve atik su numune alma eğİTİMİne katilarak sertiFİka alan ve numune...

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconSu ve atik su numune alma eğİTİMİne katilarak sertiFİka alan ve numune...

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconSu ve atik su numune alma eğİTİMİne katilarak sertiFİka alan ve numune...

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) icon8 1 sivi mallardan numune alma

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconYemlerin resmi kontrolü İÇİn numune alma ve analiz metotlari hakkinda yönetmelik taslağI

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconNumune şartlari numune Kabul Şartları

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconGümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) (Seri No: 100)’nde Değişiklik...

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconEk III tip I deneyi

1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi) iconFaradayın elektroliz deneyi


Kimya




© 2000-2018
kişileri
k.ogren-sen.com