Ek III tip I deneyi


k.ogren-sen.com > Doğru > Evraklar

Ek III




TİP I DENEYİ

(SOĞUK ÇALIŞTIRMADAN SONRA EGZOZ BORUSU EMİSYONLARININ

ORTALAMA EMİSYONUNUN DOĞRULANMASI)

1- GİRİŞ

Bu Ek, Ek I’in madde 5.3.1’inde belirtilen Tip I deneyi ile ilgili prosedürü açıklar. Kullanılacak referans yakıt LPG veya NG olduğunda, ilaveten Ek XII’nin hükümleri uygulanmalıdır.
2- ŞASİ DİNAMOMETRESİ ÜZERİNDE ÇALIŞMA ÇEVRİMİ
2.1-Çevrimin Tarifi

Şasi dinamometresi üzerindeki çalışma çevrimi bu Ekin İlave 1’inde belirtilmektedir.
2.2- Çevrimin Yapıldığı Genel Şartlar

Öngörülen limitler içinde teorik çevrime yaklaşan bir çevrimi yakalamak için en iyi şekilde gaz pedalı ve fren kontrollerinin nasıl yapıldığını tespit etmek için gerekiyorsa ilk test çevrimi gerçekleştirilmelidir.
2.3- Dişli Kutusunun Kullanımı
2.3.1- Birinci viteste ulaşılan maksimum hız değeri 15 km/h’nin altındaysa, ikinci, üçüncü ve dördüncü vitesler başlangıç şehir içi çevrimlerinde (Kısım Bir) ve ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci vitesler şehir dışı çevrimlerinde (Kısım İki) kullanılır. İkinci viteste düz zeminde başlamanın tavsiye edildiği sürüş şartlarında veya arazi vitesi, ağır işleyen trafikte ve araç çekişinde birinci vites tanımlandığında, ikinci, üçüncü, dördüncü vitesler şehir içi çevriminde(Kısım Bir) ve ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci vitesler şehir dışı çevrimin (Kısım İki)’de de kullanılabilir.

Çevrimin gerektirdiği maksimum hız değerine ulaşmayan ve hızlanmayan araçlar, gereken değere bir kez daha ulaşana kadar gaz pedalına tamamen basarak kullanılmalıdır. Çevriminden sapmaların test raporuna kaydedilmesi gerekmektedir.
2.3.2- Yarı otomatik vites kutusu olan araçlar normal sürüş sırasındaki vitesler kullanılarak test edilir. Vites, imalatçı firmanın talimatlarına göre kullanılır.
2.3.3- Otomatik vites kutusu olan araçlar en yüksek viteste test edilirler. Viteslerin normal sırada kavraşmasıyla mümkün olan en düzgün hızlanmanın sağlanması için gaz pedalına dikkatli bir şekilde basılmalıdır. Ayrıca, bu Ekin İlave I’ inde gösterilen vites değişim noktaları uygulanmaz; hızlanma her bir rölanti periyodunun sonu ile müteakip sabit hız periyodunun başını bağlayan düz çizgi ile gösterilen periyot boyunca devam etmelidir. Bu Ekin madde 2.4’te verilen toleranslar uygulanır.

2.3.4- Sürücü tarafından devreye alınabilen overdrive vitesi olan araçlar şehir içi çevriminde overdrive devrede değilken (Kısım Bir) ve şehir dışı çevriminde (Kısım İki) overdrive devrede iken test edilmelidir.

2.3.5- İmalatçının talebine istinaden, başlangıç şehir içi çevrimlerinde (5, 12 ve 24) meydana gelen motor devrinden daha yüksek rölanti devrindeki araç için, debriyaj önceki çalışma sırasında kavraşmamış olabilir
2.4-Toleranslar
2.4.1- Araç freni kullanılarak yavaşlandığında, sabit hızla harekette ve hızlanma sırasında teorik hız ile göstergedeki hız arasında ± 2 km/h’lik bir toleransa izin verilmektedir. Eğer araç fren kullanmadan hızla yavaşlarsa sadece bu Ekin madde 6.5.3.’ün şartları uygulanır. Öngörülenden daha büyük hız toleransı, herhangi bir durumda 0,5’den fazlasını asla aşmayan toleransların sağlandığı faz değişimleri sırasında kabul edilmektedir.

2.4.2- Zaman toleransı ± 1,0 saniyedir. Yukarıdaki toleranslar eşit olarak şehir içi çevriminin (Kısım Bir) her bir vites değişiminin (1) başında ve sonunda ve şehir dışı çevriminin (Kısım İki) 3, 5 ve 7 nolu işlemlerinde uygulanır.
2.4.3- Hız ve zaman toleransları İlave 1’de gösterildiği gibi birleştirilmiştir.

3- ARAÇ VE YAKIT
3.1- Deney Aracı
3.1.1- Araç mekanik olarak iyi durumda olmalıdır. Testten önce en az 3000 km sürülmüş olmalıdır.
3.1.2- Egzoz sisteminde gaz kaçağına neden olacak herhangi bir delik olmamalıdır.

3.1.3- Karburasyonun kaza eseri hava emişiyle etkilenmemesini sağlamak için hava emiş sisteminin sızdırmazlığı kontrol edilebilir.

3.1.4- Araç kontrollerinin ve motorun ayarının imalatçı tarafından önceden belirtilmesi gerekmektedir. Bu şart, özellikle rölanti (dönüş hızı ve egzoz gazındaki karbon monoksit miktarı), soğuk çalıştırma sistemi ve egzoz gazı emisyon kontrol sistemi ayarlarına da uygulanır.

3.1.5 Test edilecek araç veya eşdeğer bir araç bu Ekin madde 4.1.1’e uygun şekilde şasi dinamometresinin gerektirdiği karakteristik paremetrelerinin ölçümüne izin veren bir cihazla sabitlenmelidir

3.1.6- Teknik servis, imalatçı tarafından belirtilen araçların performansını normal sürüşle ve özellikle de soğuk ve sıcak çalıştırma ile doğrulayabilir.
3.2- Yakıt

Aracı bu Yönetmeliğin Ek I’inin madde 5.3.1.4’ündeki Çizelgenin A satırında verilen emisyon limit değerlerine göre test ederken, uygun referans yakıt olarak Ek IX’un Bölüm A’da verilen şartlara veya gaz referans yakıt durumunda Ek IXa’nın Bölüm A1 veya Bölüm B’de verilen şartları sağlamak zorundadır
Aracı bu direktifin Ek I bölüm 5.3.1.4. deki tablonun B satırında verilen emisyon limit değerlerine göre test ederken, uygun referans yakıt olarak Ek IX’un Bölüm B’de verilen şartlara veya gaz referans yakıt durumunda Ek IX’nın Bölüm A2 veya Bölüm B’de verilen şartları sağlamak zorundadır
3.2.1- Benzin veya LPG yahut NG yakıtı kullanan araçlar, Ek IX a’da belirtildiği şekilde uygun referans yakıt(lar) ile Ek XII’ye uygun olarak deneye tabi tutulmalıdır.
4- DENEY DONANIMI


    1. Şasi Dinamometresi


4.1.1 Dinamometre aşağıdaki sınıfların birinde yol yüklerini simüle etme yeteneğine sahip olmalıdır:

. Sabit yük eğrili dinamometre; yani fiziki karakteristikleri sabit bir yük eğrisi sağlayan dinamometre
- Ayarlanabilir yük eğrili dinamometre; yani ayarlanabilen en az iki yol yükü olan dinamometre.
4.1.2- Dinamometrenin ayarı geçen zaman içinde etkilenmemelidir. Aracın normal çalışmasını muhtemelen bozacak şekilde araç tarafından algılanan herhangi bir titreşim üretmemelidir.
4.1.3- Dinamometre, ataleti ve yükü simüle edecek şekilde donatılmalıdır. Bu simülatörler iki tamburlu tiplerde ön tambura bağlanır.
4.1.4- Doğruluk
4.1.4.1- Görünen yükü ± % 5 doğrulukta ölçmek ve okumak mümkün olmalıdır.
4.1.4.2- Sabit yük eğrili dinamometrede, 80 km/h’deki yük ayarının doğruluğu ± %5 olmalıdır. Ayarlanabilir yük eğrili dinamometrede, dinamometre yükünü yol yüküne uydurma doğruluğu 120 km/h, 100 km/h, 80 km/h, 60 km/h ve 40 km/h’de % 5 ve 20 km/h’de %10 olmalıdır. Bunun altında, dinamometre absorpsiyonu pozitif olmalıdır

4.1.4.3- Dönen parçaların toplam ataleti (uygulanabildiği yerlerdeki simüle edilen atalet dahil) bilinmeli ve test için ± 20 kg lik bir atalet olmalıdır.

4.1.4.4- Aracın hızı tamburun (iki tamburlu dinamometrelerde ön tambur) dönme hızıyla ölçülmelidir. 10 km/h üzerindeki hızlarda  1 km/h’lik doğrulukla ölçülmelidir.


4.1.5- Yük ve atalet ayarı
4.1.5.1-Sabit yük eğrili dinamometre: yük simülatörü 80 80 km/h’lik sabit hızda tekerlekten çıkan gücü absorbe edecek şekilde ayarlanmalı ve 50 km/h’te deki absorbe edilen güç not edilmelidir. Bu yükün belirlendiği ve ayarlandığı vasıtalar İlave 3’te tarif edilmiştir.
4.1.5.2- Ayarlanabilir yük eğrili dinamometre: yük simülatörü 120 km/h, 100 km/h, 80 km/h, 60 km/h, 40 km/h ve 20 km/h.’lik sabit hızlarda tekerleklerden çıkan gücü absorbe edecek şekilde ayarlanmalıdır. Bu yüklerin belirlendiği ve düzenlendiği vasıtalar İlave 3’de tarif edilmiştir.
4.1.5.3- Atalet (Eylemsizlik)

Elektrikli atalet benzeşimli dinamometrelerin mekanik atalet sistemlerine eşdeğer olduğu gösterilmelidir. Eşdeğerliğin gerçekleştirildiği vasıtalar İlave 4’te belirtilmiştir.


    1. Egzoz gazı numune alma sistemi


4.2.1- Egzoz gazı numune alma sistemi ölçülecek egzoz gazından yayılan gerçek miktardaki kirletici maddeyi ölçebilmelidir. Kullanılacak sistem sabit hacim numune alma (CVS -constant volume sampler) sistemidir. Bu sistemde, araç egzozunun kontrol edilen şartlar altında ortamdaki hava ile sürekli seyreltilmesi gerekir. Sabit hacimli numune almada iki koşulun ölçümü sağlanmalıdır: egzoz gazları karışımı ve seyreltme havasının toplam hacmi ölçülmelidir. Sürekli olarak hacimden belirli oranlarda numune analiz için alınmalıdır

Yayılan kirletici madde miktarı, numune konsantrasyonundan tespit edilir ve ortam havasının kirletici madde içeriği ve test periyodu boyunca toplam akışıyla düzeltilir.

Partikül kirletici madde emisyon seviyesi partikülleri tutacak uygun bir filtre kullanılarak tespit edilir. Filtreler, test boyunca akıştan partikülleri toplar ve bu Ekin madde 4.3.2 ile uyumlu bir şekilde gravimetric olarak partikül miktarının tespit edilmesini sağlar.

4.2.2- Sistem boyunca akış İlave 5’de tanımlandığı gibi test sırasında ortaya çıkabilecek tüm şartlarda suyun yoğuşmasını giderecek yeterlikte olmalıdır.

4.2.3- Bu Ekte belirtilen özellikleri sağlayan üç tip sabit hacim numune sisteminin örnekleri İlave 5’te verilmektedir
4.2.4- Gaz ve hava karışımı, numune sondasının S2 noktasında homojen olmalıdır.
4.2.5- Sonda, seyreltilmiş egzoz gazlarının doğru bir numunesini çıkartmalıdır.
4.2.6- Sistemde gaz kaçağı olmamalıdır. Tasarım ve malzeme, sistemin seyreltilmiş (sulandırılmış) egzoz gazındaki kirletici madde konsantrasyonunu etkilemeyeceği şekilde olmalıdır. Seyreltilmiş egzoz gazındaki kirletici madde konsantrasyonunu değiştirecek herhangi bir aksam (ısıtıcı , hava üfleyici v.b) sistemde olabilir. Problem giderilemezse, kirletici madde numunu alma işlemi bu aksamlardan önce gerçekleştirilmelidir.
4.2.7- Test edilecek araç birkaç farklı koldan oluşan bir egzoz borusuna sahipse, birleştirme boruları aracın çalışmasını engellemeyecek şekilde, ancak araca olabildiğince yakın olarak birleştirilmelidir.
4.2.8-Aracın egzoz borusu ucundaki (uçlarındaki) statik basınç değişimleri, egzoz borusu ucuyla (uçlarıyla) hiçbir bağlantı olmaksızın dinamometre çalışırken ölçülen ± 1,25 kPa statik basınç değişimleri içinde kalmalıdır. İmalatçı tarafından onayı veren yetkili makamlara verilen yazılı bir talep, daha dar bir tolerans ihtiyacının doğruluğunu kanıtlarsa, numune alma sistemleri, statik basıncı ± 0,25 kPa içinde tutabilecek şekilde olmalıdır. Geri basınç, egzoz borusunun mümkün olduğu kadar son kısmında veya aynı çapa haiz bir uzatma borusunda ölçülmelidir.
4.2.9- Egzoz gazlarının yönlendirmede kullanılan çeşitli valfler, çabuk ayarlanabilir ve çabuk harekete geçebilen tipte olmalıdır.
4.2.10- Gaz numuneleri yeterli bir kapasiteye sahip numune torbalarında toplanır. Bu torbalar, depolamadan 20 dakika sonra kirletici gazı ± %2’den daha fazla değiştirmeyecek tür malzemelerden yapılmalıdır.
4.3- Analiz Donanımı

4.3.1- Şartlar
4.3.1.1- Kirletici gazlar aşağıdaki aletlerle analiz edilmelidir:

Karbon Monoksit (CO) ve Karbon Dioksit (CO2) analizi:


Karbon Monoksit ve Karbon Dioksit analizörleri, dağılmayan kızıl ötesi (infrared) emici tipten olmalıdır.
Hidrokarbonların (HC) analizi- kıvılcım ateşlemeli motorlar:
Hidrokarbonlar analizörü, karbon atomlarına (C1) eşdeğer olarak ifade edilen propan gazı ile kalibre edilmiş alev iyonizasyon (flame ionization-FID) tipli olmalıdır.
Hidrokarbonların (HC) analizi- sıkıştırma ateşlemeli motorlar:
Hidrokarbonlar analizörü, valfleri, boru tesisatı ve benzeri 463 K (190oC) ± 10 K’e kadar ısıtılmış alev iyonizasyon (HFID) tipli olmalıdır. Analizör, karbon atomlarına (C1) eşdeğer olarak ifade edilen propan gazı ile kalibre edilmelidir.
Azot Oksit ( NOx) analizi:

Azot oksit analizörü, kimyasal ışık yayan (chemiluminescent-CLA) veya dağılmayan ultraviyole rezonans emici (non-dispensive ultraviolet resonance absorption-NDUVR) tipte, her ikisi de NOx-NO dönüştürücülü olmalıdır.
Partiküller

Toplanan partiküllerin gravimetrik (tartım yoluyla) tayini.

Toplanan partiküllerin gravimetrik belirlenmesi. Partiküller, her defasında numune gaz akışı içinde seri olarak takılı iki adet filtre ile toplanır. Her filtre çifti ile toplanan partiküllerin miktarı aşağıdaki gibi olmalıdır:
Vep : Filtrelerden akış

Vmix : Tünelden akış

M : Partiküllerin kütlesi (g/km)

Mlimit : Partiküllerin sınır kütlesi (uygulamadaki sınır kütlesi, g/km)

m : Filtreler tarafından tutulan partiküllerin kütlesi (g)

d : Çalışma çevrimine karşılık gelen mesafe (km)

d .. d
Partiküllerin numune oranı (Vep/Vmix), M =Mlimit için, 1 m  5 mg (47 mm çaplı filtreler kullanıldığında) olacak şekilde ayarlanmalıdır.
Filtre yüzeyi, egzoz gazının bileşenlerine yönelik durgun ve hidrofobik olan bir malzemeden yapılmalıdır(cam fiber filtrelerle kaplanmış florokarbon veya eşdeğeri).

4.3.1.2- Doğruluk

Analizörler, egzoz gazı numunesindeki kirleticilerin konsantrasyonunu ölçmek için gerekli doğruluğa uygun bir ölçüm aralığına sahip bulunmalıdır.

Ölçüm hatası (analizörün asli hatası), kalibrasyon gazlarının gerçek değeri gözardı edildiğinde  % 2’yi geçmemelidir. 100 ppm’den daha az konsantrasyonlar için ölçme hatası  2 ppm’i geçmemelidir. Ortam havası numunesi uygun bir aralıkta aynı analizör üzerinde ölçülmelidir.
Bütün filtrelerin ağırlığını belirlemek için kullanılan mikrogram terazi, 5 μg (mikrogram) doğruluğa ve 1 μg okunabilirliğe sahip olmalıdır.
4.3.1.3-Buz Tutucu

Gaz akışındaki kirletici madde içeriğini etkilemeyeceği belirtilmedikçe, analizörlerden önce gaz kurutma cihazı kullanılmamalıdır.
4.3.2- Sıkıştırma ateşlemeli motorlar için özel şartlar

Sürekli HC analizi için alev iyonizasyon dedektörlü (HFID) kayıt cihazlı (R) ısıtılmış numune hattı kullanılmalıdır. Ölçülen hidrokarbonların ortalama konsantrasyonu integrasyonla tespit edilmelidir. Testin tamamında ısıtılmış numune hattının sıcaklığı 463 K (190 C) ± 10K’de kontrol edilmelidir. Analizler için gereken, sürekli akış halindeki gazdan katı partikülleri çıkartmak için ısıtılmış numune hattına partikül büyüklüğü 0.3 m olan %99 verimlilikte ısıtılmış bir filtre(Fh) takılmalıdır. Numune alma sistemi tepki süresi (sondadan analizör girişine) dört saniyeden fazla olmamalıdır.

Değişen CFV ve CFO akışlarının karşılığı yapılmadıkça, örnek numuneyi sağlamak için sabit akış sistemli (ısıtıcılı) HFID kullanılmalıdır.

Partikül numune alma ünitesi; bir seyreltme (ıslatma) tüneli, bir numune alma sondası, filtre ünitesi, bir kısmi akışlı pompa, bir akış hızı düzenleyicisi (regülatör) ve ölçme ünitesinden oluşur. Partikül numune alma kısmi akışı, iki seri bağlı filtreden geçer. Partiküllerin deney gaz akışı için numune alma sondası, seyreltme alanında örnek numune gaz akışının homojen hava/egzoz gazı karışımından alınabildiği durumda ve partikül filtresinden hemen önce hava/egzoz gazı karışımı sıcaklığı 325 K (52°C)’yi geçmeyecek şekilde düzenlenmelidir. Akış ölçer içerisindeki gaz akışının sıcaklığı  3K’den daha fazla veya kütle akış hızı  %5’den fazla değişme olamaz. Akış hacmi, filtrenin aşırı yüklenmesinin sonucu olarak kabul edilemeyen bir değişiklik gösterirse, deney durdurulmalıdır. Filtrenin aşırı yüklenmesi tekrarlandığında, akış hızı azaltılmalı ve/veya daha büyük bir filtre kullanılmalıdır. Filtreler, deney başlamadan önceki bir saatten daha erken odadan çıkartılmalıdır.
Gerekli partikül filtreleri, deneye başlamadan önce iklimlendirilmiş bir odada deneyin başlamasından önce 56 saatten fazla olmamak üzere en az 8 saat toz girişine karşı korunmuş açık bir kapta şartlandırılmalıdır (sıcaklık ve rutubet bakımından). Bu şartlandırmadan sonra kirlenmemiş filtreler tartılır ve kullanılana kadar saklanır.

Filtreler, tartım odasından çıkarıldıktan sonra bir saat içinde kullanılmadığında, yeniden tartılmalıdır.

Aşağıdaki şartların biri veya her ikisi karşılanırsa, sekiz saatlik sınır bir saatlik sınır ile değiştirilebilir.

  • Kararlı bir filtre, uçları tapalı komple sızdırmasız (contalı) bir filtre tutucusuna yerleştirilir ve muhafaza edilir. Veya

  • Kararlı bir filtre, contalı bir filtre tutucusuna yerleştirilir, sonra akışın olmadığı bir numune hattına yerleştirilir.


4.3.3-Kalibrasyon

Her analizör, gereken sıklıkta ve her halükarda tip onayıtestinden önceki ay içinde ve imalatın uygunluğunu doğrulamak için en az her altı ayda bir defa kalibre edilmelidir. Bu Ekin madde 4.3.1’de belirtilen analizörler için kullanılacak kalibrasyon yöntemi İlave 6’da belirtilmiştir.
4.4-Hacim Ölçümü
4.4.1-Sabit hacim numune alma sistemi içinde birleştirilmiş toplam seyreltilmiş egzoz gazı hacminin ölçme yöntemi, ölçümü ± %2 doğrulukta ölçecek şekilde olmalıdır.
4.4.2- Sabit hacim numune kalibrasyonu
Sabit hacim numune sisteminin hacim ölçme cihazı, belirtilen doğruluğu sağlamak için yeterli bir yöntemle ve bu doğruluğu sürdürmek için yeterli sıklıkta kalibre edilmelidir.
Gereken doğruluğu verecek bir kalibrasyon işleminin bir örneği İlave 6’da verilmiştir. Yöntemde sabit hacim numune deneyinde karşılaşılan yüksek akış oranına uygun ve dinamik bir akış ölçme cihazından yararlanılır. Cihazın doğruluğu, onaylı ulusal veya uluslar arası bir standarda göre belgelenmelidir.
4.5- GAZLAR
4.5.1-Saf Gazlar
Gerekliyse, kalibrasyon ve çalıştırma için, aşağıdaki saf gazlar elde edilebilir olmalıdır :


  • Saflaştırılmış azot (saflık ≤ 1 ppm C, ≤ 1 ppm CO, ≤ 400 ppm CO2, ≤ 0,1 ppm NO),


- Saflaştırılmış sentetik hava (saflık ≤1 ppm C, ≤ 1 ppm CO, ≤ 400 ppm CO2, ≤ 0,1 ppm NO); oksijen içeriği hacimsel olarak % 18 ila 21 arasında,


  • Saflaştırılmış oksijen (saflık ≤ hacimce %99,5 O2),




  • Saflaştırılmış hidrojen (ve hidrojen içeren karışım)

(saflık ≤ 1 ppm C, ≤ 400 ppm CO2).
4.5.2-Kalibrasyon ve Deney (Span) gazları
Aşağıdaki kimyasal bileşimleri olan gazlar elde edilebilir olmalıdır:
- C3H8 ve saflaştırılmış sentetik hava, (bu Ekin madde 4.5.1)

- CO ve saflaştırılmış azot,


- CO2 ve saflaştırılmış azot,

- NO ve saflaştırılmış azot ,

karışımları.

(Bu kalibrasyon gazı içinde bulunan NO2’nin miktarı, NO içeriğinin %5’ini geçmemelidir).
Bir kalibrasyon gazının gerçek konsantrasyonu belirtilen rakamın ± % 2’si içinde bulunmalıdır.
Bu Ekin İlave 6’sında belirtilen konsantrasyonlar, saflaştırılmış N2 veya saflaştırılmış sentetik hava ile seyreltilen bir gaz ayırıcısı vasıtasıyla da elde edilebilir. Karıştırma cihazının doğruluğu, seyreltilmiş kalibrasyon gazlarının konsantrasyonları ± % 2 değeri içinde belirlenebileceği şekilde olmalıdır.
4.6- İLAVE DONANIM
4.6.1- Sıcaklıklar

Bu Ekin İlave 8’inde gösterilen sıcaklıklar ±1,5 K’lik bir doğrulukla ölçülmelidir.
4.6.2- Basınç

Atmosferik basınç ± 0,1 kPa içinde ölçülebilir olmalıdır.

4.6.3-Mutlak Nem

Mutlak nem (Humidity-H) ± % 5 içinde ölçülebilir olmalıdır.
4.7-Egzoz gazı numune alma sistemi, İlave 7’nin madde 3’ünde belirtilen yöntem kullanılarak doğrulanmalıdır. Belirtilen gazın miktarı ile ölçülen gazın miktarı arasında azami izin verilebilir sapma %5’dir.
5-DENEYİN HAZIRLANMASI
5.1- Atalet simülatörünün aracın öteleme ataletlerine göre ayarlanması

Bir atalet simülatörü, aşağıdaki sınırlar içerisinde referans kütlesiyle orantılı olarak elde edilecek dönen kütlelerin toplam ataletini verecek şekilde kullanılır.

Aracın referans kütlesi

RW

(kg)

Eşdeğer ataletler

I

(kg)

RW £ 480

480 < RW £ 540

540 < RW £ 595

595 < RW £ 650

650 < RW £ 710

710 < RW £ 765

765 < RW £ 850

850 < RW £ 965

965 < RW £ 1080

1080 < RW £ 1190

1190 < RW £ 1305

1305 < RW £ 1420

1420 < RW £ 1530

1530 < RW £ 1640

1640 < RW £ 1760

1760 < RW £ 1870

1870 < RW £ 1980

1980 < RW £ 2100

2100 < RW £ 2210

2210 < RW £ 2380

2380 < RW £ 2610

2610 < RW

455

510

570

625

680

740

800

910

1020

1130

1250

1360

1470

1590

1700

1810

1930

2040

2150

2270

2270

2270

İlgili eşdeğer atalet dinamometre üzerinde mevcut değilse, aracın referans kütlesine en yakın büyük değer kullanılacaktır.
5.2- Dinamometrenin Ayarı

Yük, bu Ekin madde 4.1.4’de belirtilen yöntemlere uygun olarak ayarlanır.

Kullanılan yöntem ve elde edilen değerler (eşdeğer atalet – karakteristik ayar parametresi) deney raporunda kaydedilmelidir.
5.3- Aracın Ön Şartlandırılması
5.3.1-,Sıkıştırma ateşlemeli motorlu araçların partiküllerinin ölçülmesi amacıyla deneyden en az 6 saat ve en fazla 36 saat önce İlave 1’de belirtilen Kısım İki (Part Two) çevrimi kullanılmalıdır. Ard arda üç çevrim yapılmalıdır. Dinamometre ayarı bu Ekin madde 5.1 ve madde 5.2’de gösterilmektedir.
İmalatçısının isteğine bağlı olarak, pozitif ateşlemeli motorlu araçlar, bir kez Kısım Bir ve iki kez Kısım İki sürüş çevrimleri ile ön şartlandırmaya tabi tutulabilir.
Sıkıştırma ateşlemeli motorlar için bu ön şartlandırmadan sonra ve deneyden önce sıkıştırma ateşlemeli ve pozitif ateşlemeli motorlara sahip araçlar, sıcaklığın 293 K ila 303 K (20°C ila 30°C) arasında nispeten sabit olarak kaldığı bir odada tutulmalıdır. Bu şartlandırma, en az altı saatlik bir süre için yapılmalı ve varsa, motor yağı sıcaklığı ile soğutucu sıcaklığı, oda sıcaklığının  2K içinde olana kadar devam ettirilmelidir.
İmalatçı isterse, deney araç normal sıcaklığında çalıştırıldıktan sonra 30 saati geçmeyecek şekilde yapılmalıdır.
5.3.1.1- LPG veya NG yakıtı kullanan veya benzin veya LPG yahut NG yakıtı kullanabilecek şekilde donatılan pozitif ateşlemeli motorlu araçlar için, ilk gaz referans yakıtı ile ikinci referans gaz yakıtı üzerinde yapılan deneyler arasında, araç, ikinci referans yakıtla yapılan deneyden önce ön şartlandırıma yapılmalıdır. Bu ön şartlandırma, bu Ekin İlave 1’inde belirtilen deney çevriminin bir Kısım Bir (şehir içi bölümü) ve iki defa Kısım İki’den (ilave şehir içi (şehir dışı) bölümü) oluşan bir ön şartlandırma çevrim sürüşü ile ikinci referans yakıt üzerinde yapılır. İmalatçının isteği doğrultusunda ve teknik servis ile mutabakata varılarak, bu ön şartlandırma çevrimi uzatılabilir. Dinamometre ayarı bu Ekin madde 5.1 ve madde 5.2’sinde gösterilenden bir tanesi olmalıdır.
5.3.2- Lastik basınçları, imalatçının belirttiği şekilde olmalı ve fren ayarı için başlangıç yol deneyinde kullanılmalıdır. Lastik basınçları, iki tamburlu dinamometrelerde imalatçının önerdiği ayarların %50’sine kadar arttırılabilir. Kullanılan gerçek basınç test raporuna kaydedilmelidir.
6- DENEY DÜZENEĞİ PROSEDÜRÜ
6.1-Çevrimi Yapmak İçin Özel Şartlar
6.1.1- Test sırasında test hücresi sıcaklığı 293 K ila 303 K (20°C ila 30°C) arasında olmalıdır.Test hücresindeki veya motorun girişindeki havanın mutlak rutubet (nem) değeri (H) aşağıdaki şekilde olmalıdır:
5,5 ≤ H ≤ 12,2 g H2O/kg kuru hava
6.1.2- Yakıtın dağıtımında anormalliği önleyecek şekilde araç test sırasında hemen hemen yatay pozisyonda olmalıdır.
6.1.3- Değişken hızdaki bir hava akımı araç üzerine üflenir. Rölanti periyodunun ilk 40 saniyesinin sonunda (bkz bu Ekin madde 6.2.2) değişken hızlı hava akımı araç üzerinden geçer. 10 km/h den en az 50 km/h’e kadar çalıştırma aralığında üfleyicinin (blower) hızı, üfleyicinin çıkışındaki havanın doğrusal hızı (velocity) karşılık gelen tambur hızının  5 km/h’i içinde olacak şekilde olmalıdır.
- Alan : En az 0,2 m2

  • Alt ucun yerden yüksekliği: Yaklaşık 20 cm.

  • Aracın önden uzaklığı: Yaklaşık 30 cm.


Alternatif olarak, üfleyicinin hızı en az 6 m/s (21,6 km/h) olmalıdır. Özel araçlar için imalatçının talebi halinde (örneğin; vanlar, yol dışı araçlar) soğutucu fanın yüksekliği değiştirilebilir.
6.1.4- Deney esnasında, hız zamana karşı kaydedilir veya veri edinme sistemi ile toplanır, böylece gerçekleştirilen çevrimlerin doğruluğu değerlendirilebilir.


6.2- Motorun Çalıştırılması
6.2.1-Motor, imal edilen araçların sürücü el kitabında belirtildiği gibi, bu amaç için imalatçının talimatlarına uygun olan aletler vasıtasıyla çalıştırılmalıdır.
6.2.2- İlk çevrim, motor çalıştırma işleminin başlangıcında başlar.
6.2.3-Yakıt olarak LPG veya NG’nin kullanılması durumunda, sürücü tarafından değiştirilemeyen ön tespit süresinden sonra benzinle çalıştırılmasına ve LPG veya NG’ye anahtarla çevrilmesine izin verilebilir.
6.3- Rölanti
6.3.1- Düz (elle değiştirmeli) veya yarı otomatik vites kutusu

İlave 1 Çizelge III.1.2 ve Çizelge III.1.3’e bakınız.
6.3.2-Otomatik kumandalı vites kutusu

İlk kavraşmadan sonra, bu Ekin madde 6.4.3’de belirtilen durum dışında veya seçici hızlandırıcıyı (overdrive) (varsa) harekete geçirebiliyorsa, deney esnasında seçici herhangi bir zamanda çalıştırılmamalıdır.
6.4-Hızlanmalar

6.4.1- Hızlanma faz boyunca mümkün olduğunca sabit olan hızlanma oranında olacak şekilde gerçekleştirilmelidir.
6.4.2- Hızlanmanın öngörülen zamanda gerçekleştirilememesi halinde, mümkünse vites değiştirmek için gerekli ilave zaman, müsaade edilen zamandan veya bir sonraki sabit hız süresinden çıkarılır.
6.4.3- Otomatik kumandalı vites kutusu

Hızlanma önceden belirlenen bir zamanda gerçekleştirilemez ise, vites seçici, manuel vites değiştirmeli vites kutularının şartlarına uygun olarak çalıştırılır.
6.5-Yavaşlama
6.5.1- Başlangıç şehir içi çevriminin (Kısım Bir) tüm yavaşlamaları ayağın gaz pedalından tamamen kaldırılıp debriyajın kavraşmış olarak kalmasından etkilenmektedir. Debriyaj 10 km/h’lik hızda vites kolunu kullanmadan ayrılır.

Şehir dışı çevriminin (Kısım İki) tüm yavaşlamaları, ayağın gaz pedalından tamamen kaldırılıp debriyajın kavraşmış olarak kalmasından etkilenmektedir. Debriyaj en son yavaşlamada 50 50 km/h’lik hızda vites kolunu kullanmadan ayrılır.

6.5.2- Yavaşlama periyodu karşılık gelen faz için önceden belirlenen süreden daha uzun sürerse, aracın freni çevrim süresi ile uyumlu olabilmesi için kullanılır.
6.5.3- Yavaşlama süresinin karşılık gelen faz için önceden belirlenen süreden daha kısa olması halinde, teorik çevrimin zamanlaması, takibeden çalışma ile birleştirilerek sabit hızla veya rölanti süresi ile yeniden düzenlenir.

6.5.4- Başlangıç şehir içi çevriminin (Kısım Bir), yavaşlama periyodunun sonunda (aracın tambur üzerinde durması) vites boşta ve debriyaj kavraşmış durumdadır.
6.6- Kararlı hızlar
6.6.1- Hızlanma işleminden takip eden sabit hıza geçilirken, gaz kelebeğinin pompalanmasından veya kapatılmasından kaçınılmalıdır.
6.6.2- Sabit hız süreleri, hızlandırıcı sabit konumda tutularak elde edilir.
7-GAZ VE PARTİKÜL NUMUNE ALMA VE ANALİZ İŞLEMİ
7.1- Numune Alma

Numune alma, motor çalıştırma işleminin başlatılmasında veya öncesinde başlar (BS) ve şehir dışı çevriminde son rölanti periyodunun sonunda (Kısım İki, numune almanın sonu (ES)) veya son başlangıç çevrimine (Kısım Bir) ait son rölanti periyodunun tip VI testinde sona erer.


7.2-Analiz
7.2.1- Torba içindeki egzoz gazı mümkün olduğunca çabuk ve test çevriminin bitmesinden sonraki 20 dakikadan daha fazla olmayacak sure içinde analiz edilmelidir. Kullanılan partikül filtreleri, egzoz gazları ile ilgili testin sonuçlanmasından sonra bir saatten daha fazla olmayacak şekilde odaya alınmalı ve 2 ila 36 saat arasında şartlandırılmalı ve sonra tartılmalıdır
7.2.2- Her numune analizinden önce her kirletici için kullanılacak analizör aralığı uygun sıfırlama gazı ile sıfıra ayarlanmalıdır.
7.2.3- Analizörler, nominal konsantrasyonu % 70 – % 100 aralığındaki span gazı vasıtasıyla kalibrasyon eğrilerindeki değerlere ayarlanır.

7.2.4- Analizörlerin sıfırlamaları daha sonra yeniden kontrol edilir. Okunan değerler bu Ekin madde 7.2.2’ye göre ayarlanan değerden % 2 den fazla bir farklılık gösterirse, prosedür tekrarlanır.
7.2.5- Numuneler, daha sonra analiz edilir.

7.2.6- Analizlerden sonra, sıfır ve span noktaları aynı gazlar kullanılarak tekrar kontrol edilir. Bu tekrar kontrol edilen değerler bu Ekin madde 7.2.3’de belirtilenlerin % 2 sini karşılıyorsa, analiz kabul edilebilir .
7.2.7- Bu bölümdeki tüm noktalarda değişik gazların akış oranları ve basınçları analiz cihazının kalibrasyonu sırasında kullanılanlarla aynı olmalıdır.

7.2.8- Gazda ölçülen her bir kirletici maddenin konsantrasyonu değeri ölçüm cihazının stabilizasyonundan sonra okunur. Sıkıştırma ateşlemeli motorların hidrokarbon emisyonları, birleştirilmiş HFID okumalarından hesaplanır, İlave 5’de gösterildiği gibi gerekirse değişen akışlar için düzeltilir.
8-YAYILAN PARTİKÜL KİRLETİCİLERİ VE GAZLARIN MİKTARININ BELİRLENMESİ
8.1-Dikkate Alınan Hacim

Dikkate alınan hacim, 101,33 kPa ve 273,2 K’nin şartlarına uygun olması için düzeltilmelidir.



8.2-Yayılan Partikül Kirleticilerin ve Gazların Toplam Kütlesi
Karbon monoksit için (CO): d = 1,25 g/l
Hidrokarbonlar için:

Benzin için (CH1,85) d = 0,619 g/l

Dizel için (CH1,86) d = 0,619 g/l

LPG için (CH2,525) d = 0,649 g/l

NG için (CH4) d = 0,714 g/l

Azot oksitler için (NO2): d = 2,05 g/l

1(1) İzin verilen iki saniyelik sürenin vites değiştirme zamanını ve gerektiğinde, çevrime girmek için belirli bir toleransı içerdiği belirtilmelidir.

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

Ek III tip I deneyi iconIii. Acil Tıp Sempozyumu Özel Sayısı

Ek III tip I deneyi iconAşağıdakilerden hangisi nükleotid çeşididir? I. Adenin ribonükleotid...

Ek III tip I deneyi iconFaradayın elektroliz deneyi

Ek III tip I deneyi icon▪ Ders başlangıcında "Gösteri Deneyi" yapılır

Ek III tip I deneyi icon▪ Ders başlangıcında "Gösteri Deneyi" yapılır

Ek III tip I deneyi icon▪ Ders başlangıcında "Gösteri Deneyi" yapılır

Ek III tip I deneyi icon1 Ölçme ve numune alma işlemleri (nrsc deneyi)

Ek III tip I deneyi icon1 hacettepe üNİversitesi (ankara) Tıp Fakültesi/Tıp (İngilizce) 2

Ek III tip I deneyi iconParacelsus tıp Evrimi ve Tıp Metodolojisi Açısından Önemi

Ek III tip I deneyi iconGÜlhane askeri tip akademiSİ (ankara)//Askeri Tıp Fakültesi (Sivil Lise-Erkek)


Kimya




© 2000-2018
kişileri
k.ogren-sen.com