T. C. Uludağ ÜNİversitesi


k.ogren-sen.com > Doğru > Ders
T.C.

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ



asit boyarmaddelerle baskı yapma ile ilgili görsel sonucu

DERS

BASKI TEKNİKLERİ

HAZIRLAYAN

616081003 SİMGE ERTUĞRUL

DERS PLANI

DERS: BASKI TEKNİKLERİ

KONU: PİGMENT BOYARMADDELERLE BASKI YAPMA

SINIF: 11/E

SÜRE: 40 DK

İÇERİK:

1.Pigment boyarmaddelerin kimyasalları öğretilir.

2.Pigment boyarmadde özellikleri anlatılır.

3.Pigment boyarmaddelerin haslıkları anlatılır.

4.pigment boyarmaddelerin kullanım yerleri anlatılır.

5.Pigmnet boyarmaddeler baskının nasıl yapıldığı anlatılır.

6.Yapılan baskılarının renk kontrolü anlatılır.

TEMEL BECERİLER:

  1. Pigment boyarmaddelerle baskı yapabilme.

  2. Pigment boyarmaddelerin kullanım alanlarını bilme.

  3. Pigment boyarmaddelerin kimyasallarını bilme.

  4. Renk kontrolü yapabilme.

  5. Pigment boyarmaddelerin haslıklarını bilme.

HEDEFLER:

GENEL AMAÇ: Öğrenci, bu modül ile gerekli ortam ve malzemeler sağlandığında pigment boyarmaddelerle baskı yapabilecektir.

AMAÇLAR:

  1. Pigment boyarmaddelerle baskı yapabileceksiniz.

  2. Renk kontrolü yapabileceksiniz.

  3. Boyarmaddelerin haslıklarına bakabileceksiniz.

ARAÇ VE GEREÇLER: Ders modül kitabı, projeksiyon aleti,

ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ: Anlatım, sunuş , örneklendirme yöntemleriyle

KONUYLA İLİŞKİLİ KAVRAM VE TERİMLER

BİNDER: Bağlayıcı olarak görev yapar.

ÜRE VEYA GLİSERİN: Kullanım amacı baskı patının nem oranını artırmaktır.

İYON TUTUCULAR: Su ile birlikte gelebilecek ağır metal iyonlarının patın içerisindeki

kimyasal maddelerin yapılarının bozulmasını önlemek için kullanılır.

DERS İÇERİĞİNİ YAPILANDIRMA VE SÜREÇ:

Giriş, dikkat çekme, güdüleme

Öğrencilere pigment boyarmaddeler ile yapılan baskı örnekleri gösterilir ve pigment boyarmaddelerle baskının özelliklerini bilmesi istenir.

DEĞERLENDİRME:

Ders anlatımından önce ön test yaparak öğrencilerin derse olan hazır bulunuşlukları ölçülür.

Ders sonunda son test yapılır. Son test ile öğrencilerin konuyu anlayıp anlamadıkları; hedef ve kazanımların sağlanıp sağlanmadığı değerlendirilir.

ÖN TEST

ADI: TARİH:

SOYADI:

NUMARA:

Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneğİ işaretleyiniz.

1. Aşağıdakilerden hangisi pigment boyar maddelerin özelliklerinden değildir?

A) Suda çözünmez.

B) Elyaf ile bağ yapar.

C) Renkli parçacıklardır.

D) Yapısında suda çözünmeyi sağlayan grup yoktur.

2. Aşağıdakilerden hangisinde pigment boyar madde kullanılır?

A) Pamuk B) Polyester C) Akrilik D) Hepsi

3. Aşağıdakilerden hangisi pigment baskıda kullanılan bir kimyasal değildir?

A) İyon tutucu B) Köpük kesici C) Soda D) Binder

4.Pigment baskı adımları şöyledir; ……………….. ,………………… ve ……………………….. dir.

1. PİGMENT BOYAR MADDELERLE BASKI YAPMA

Pigment boyar maddelerle baskı işlemi tek adımda direkt baskı yöntemi ve aşındırma yöntemi ile yapılır.

1.1. Baskıda Kullanılan Pigment Boyar Maddeler

Kıvamlaştırıcı, binder, üre veya gliserin, iyon tutucu, köpük kesici baskıda kullanılan pigment boyar maddelerdir.

1.1.1. Pigment Boyar Maddelerin Özellikleri

Pigment boyar maddeler suda çözünmeyen, elyaf ile muamele edildiğinde hiçbir kimyasal reaksiyon göstermeyen renkli parçacıklardır. Bunun sebebi yapısında SO4-2(sülfat) gibi suda çözünmeyi sağlayan grupların bulunmamasıdır. Elyafa ancak mekanik olarak tutunmaları söz konusudur. Bu da yardımcı bir maddeyle olur. Pigment boyar maddelerin elyafa böyle tutunmalarını sağlayan yardımcı maddelere binder (bağlayıcı) denir.

Binderler kimyasal birer yapıştırıcı olarak düşünülebilir. Binderler pigmentin elyafın yüzeyine yapışmasını sağlayan kimyasallardır. Binderlerin birçoğu elyaf ile mekanik bağ yaparken bazıları da kimyasal bağ yapar.

1.1.2. Pigment Boyar Maddelerin Haslıkları

Baskıda kullanılan pigmentler içerisinde binder olan patlar da kumaşa basılır ve kumaş yüzeyinde ince bir film tabakası şeklinde mekanik olarak tutunur. Sonra yüksek sıcaklıklarda fikse edilir. Film içerisine yerleşmiş boyar madde parçacıkları ne suda çözünür ne de lif ile bağ yapar durumdadır. Bu nedenle sürtünme haslıkları düşüktür. Kumaşta yumuşak bir tuşeye sahiptir. Renk verimi ve parlaklığı da yüksektir. Ayrıca geniş renk paletine sahiptir.

1.1.3. Pigment Boyar Maddelerin Kullanım Yerleri

Pigment boyar maddeler hemen hemen bütün elyaf türleri ve karışımları için kullanılabilen boyar maddelerdir. Diğer boyar maddelerle baskıda karşılaşılan zorluklar bu boyar maddelerde yoktur. Fiksaj ve ard işlemlerinin maliyetlerinin düşüklüğü nedeniyle tercih edilir. Fakat hassas materyallerde binderlerin tutumu bir miktar olumsuz etkilemesi dezavantajlarından sayılabilir.

1.2. Pigment Boyar Maddelerle Baskı

Pigment boyar maddelerle baskı işlemi tek adımda direkt baskı yöntemi ve aşındırma yöntemi ile yapılır. Direkt baskı yönteminde kullanılacak baskı patında pigment boyarmaddenin ihtiyaç duyduğu tüm kimyasal ve yardımcı maddeler vardır. Bir pigment baskı patında kullanılan kimyasallar şöyle sıralanabilir:

- Kıvamlaştırıcı

- Binder

- Üre veya gliserin

- İyon tutucu

- Köpük kesici

- Pigment boyar madde

Kıvamlaştırıcı olarak emülsiye kıvamlaştırıcılar kullanılır. Emülsiye kıvamlaştırıcılar su ve gaz yağı karışımıdır. Genellikle % 70 gaz yağı, % 29 su ve % 1 emülgatörden oluşur.

Emülsiye kıvamlaştırıcılar haricinde sentetik kıvamlaştırıcılar veya kitre alginat gibi doğal kıvamlaştırıcılar da kullanılabilir.

Binderler bağlayıcı olarak görev yapar. Organik yapıdır. Moleküllerindeki zincirin uzunluğuna bağlı olarak binderin kumaşa verdiği sertlik veya yumuşaklık değişir. Uzun zincirliler biraz daha yumuşak olurken haslık özelliklerinde bir miktar düşüş gözlenir.

Üre veya gliserinin kullanım amacı baskı patının nem oranını artırmaktır. Üre veya gliserin, bünyelerinde su tuttukları için bu nem fikse sırasında gerekli olan ortamın sağlanmasında kullanılır.

İyon tutucular su ile birlikte gelebilecek ağır metal iyonlarının patın içerisindeki kimyasal maddelerin yapılarının bozulmasını önlemek için kullanılır. Arıtılmış su kullanılıyorsa iyon tutuculara gerek duyulmayabilir.

Baskı patları kıvamlı, yüksek viskoziteli karışımlardır. Bu karışım hazırlanırken önce kıvamlaştırıcı su ile uzun süre yüksek devirde karıştırılır, ardından kimyasallar sırayla bu karışıma ilave edilir ve bu süre içerisinde pat karıştırılmaya devam edilir. Bu yüksek devirde karışım köpüklenmeye sebep olabilir. Bunun önlenmesi için köpük kesici kullanılır. Tüm kimyasallar eklenince pat baskıya hazır demektir.

Pigmentlerle direkt baskı üç adımda gerçekleşir:

-Direkt baskı

- Kurutma

- Fikse

Direkt baskı, baskı patının renksiz kumaş yüzeyine direkt basılması esasına dayanır. Pigment boyar maddelerle baskı işleminde kumaş her zaman renksiz kumaşa basılmayabilir.

Çeşitli renk efektleri yaratmak için modaya göre renkli kumaş yüzeylerine de baskı yapılması mümkündür. Çünkü pigmentler boyar maddeler gibi bağ yapmadıkları için kapatıcılıkları diğer tüm boyarmaddelerden fazladır. Üzerine basıldığı rengi kapatma özelliğine sahiptir.

İkinci adım olan kurutma, baskı yapıldıktan hemen sonra yapılmalıdır. Bu işlem, her ne kadar pat kıvamlı ve akması, yayılması zor olsa da fikseye gitmeden önce bir kurutma işleminden geçmelidir. İşletme içerisindeki iş akışına bağlı olarak kumaş baskıdan hemen sonra beklemek zorunda kalabilir ve fikseye giremeyebilir. Bu esnada renklerin karışmaması, birbiri üzerine sarılan ya da yığılan kumaşın kendini kirletmemesi için bir ara kurutmaya ihtiyaç duyulur. Bu işlem 100-120 °C sıcaklıklar civarında ve sadece kumaş üzerindeki patı kurutmak amaçlı yapılır. Islaklığın yoğunluğuna göre 5-10 dakika arasında değişir.

Binderlerin bir diğer kullanım yeri ise renkli aşındırma baskıda aşındırma patındadır.

Pigmentler kimyasallardan etkilenmedikleri için renkli aşındırmada aşındırma patının içerisine konur. Genellikle reaktif zeminli kumaşların aşındırılmasında aşındırılan yerin renklendirilmesi için kullanılır. Bu baskı için baskı adımları da şöyledir:

-Baskı

- Kurutma

- Fiksaj

Bu üç adım direkt baskı ile aynıdır. Sadece birinci adımda renksiz değil özellikle renkli ve genellikle reaktif boyar madde ile boyanmış bir kumaş üzerine baskı yapılır. Pat içerisindeki kimyasallara ek olarak bir de reaktif boyar maddeyi aşındırıcı indirgen ya da yükseltgen madde ilave edilir. Ancak kullanılan kıvamlaştırıcının konulacak bu aşındırma maddesinden etkilenmeyecek bir kıvamlaştırıcı olmasına dikkat edilmelidir. En son adım fiksaj adımıdır. Bu işlem 180-200 °C arasında 3-5 dakika süre ile yapılır. Bu aşamada binder, kumaş ile bağ yapar ve fiksaj gerçekleşmiş olur.

1.3. Işık Kabininde Renk Kontrolü

Işık kabini üzerinde gün ışığı, UV ışığı ve TL-84 ışığı bulunan bir kutudur. Bu kutu içerisinde subjektif olarak renk karşılaştırması yapılır. Gün ışığı her türlü rengin karşılaştırılmasında kullanılır ve genel bir değerlendirmede ölçüttür. UV ışığı ultraviyole (mor ötesi) ışığın kısaltmasıdır. Fosforlu renklerin ve optik beyazlatma yapılmış kumaşların tespitinde kullanılır. TL-84 aydınlatma indeksi yüksek mağaza ışığıdır. Müşteri isteği doğrultusunda kullanılan bir ölçüttür.

SON TEST

ADI: TARİH:

SOYADI:

NUMARA:

1. Aşağıdakilerden hangisi binderlerin görevlerindendir?

A) Bağlayıcıdır. B) Asit düzenleyicidir. C) Nem sağlar. D) Yağlayıcıdır.

2. Aşağıdakilerden hangisi pigment baskı adımlarından biri değildir?

A) Baskı B) Kurutma C) Fiksaj D) Buharlama

3. Aşağıdakilerden hangisi bir ışık kabininde bulunan lambalardan biri değildir?

A) UV B) Gaz deşarj C) TL 84 D) Gün ışığı

4. Aşağıdakilerden hangisi pigment boyar maddelerin fiksaj koşullarındandır?

A) 100 °C B) 5-10 dakika C) 180 °C D) 3-5 saniye

5.(D)(Y) Pigment boyar maddelerle baskı işlemi tek adımda direkt baskı yöntemi ve aşındırma yöntemi ile yapılır.

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

T. C. Uludağ ÜNİversitesi iconUludağ ÜNİversitesi (bursa)/İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi/Uluslararası İlişkiler (İÖ)

T. C. Uludağ ÜNİversitesi iconAnadolu üNİversitesi

T. C. Uludağ ÜNİversitesi iconAkdeniZ ÜNİversitesi

T. C. Uludağ ÜNİversitesi iconTc erzincan üNİversitesi

T. C. Uludağ ÜNİversitesi iconT. c dumlupinar üNİversitesi

T. C. Uludağ ÜNİversitesi iconOrdu üNİversitesi

T. C. Uludağ ÜNİversitesi iconT. C. Ege üNİversitesi

T. C. Uludağ ÜNİversitesi iconT. C. Ege üNİversitesi

T. C. Uludağ ÜNİversitesi iconT. C. Ege üNİversitesi

T. C. Uludağ ÜNİversitesi iconTrakya Üniversitesi


Kimya




© 2000-2018
kişileri
k.ogren-sen.com